Prezesi największych firm zapytani o cechy i kompetencje niezbędne liderom w XXI wieku*, czasie dynamicznych i nieprzewidywalnych zmian, wymienili:
- Kreatywność i myślenie poza schematami
- Myślenie strategiczne
- Myślenie systemowe
- Pracę w zespole
- Odczuwanie komfortu w niejasnych sytuacjach
- Uczenie się i wyciąganie wniosków z doświadczeń
Jednocześnie wyniki rozmaitych analiz wskazują, że przywództwo przestaje być postrzegane jako cecha charyzmatycznych jednostek, a jako zjawisko, które w określonych warunkach może ujawnić się w całym zespole. Stąd nowy nacisk w szkoleniach i rozwoju. Zamiast stawiać pytanie o to, jak rozwijać wybitne jednostki do bycia przywódcami, warto znaleźć rozwiązanie na to, jakie warunki stworzyć w organizacji, żeby przywództwo kwitło jako potencjał w całym zespole. Mówi się o tym, jako „przywództwie demokratycznym”.
Gry i symulacje szkoleniowe przychodzą z odpowiedzią. Udział w nich wymaga myślenia systemowego i łatwości oswajania się z nową nieznaną sytuacją – cech wymienianych jako cechy liderów XXI wieku. Poprzez udział w grach – zadaniach zespołowych, uczestnik trenuje też poruszanie się w zespole, komunikację z innymi, realizację wspólnych celów. I co najważniejsze – wyciąganie wniosków z doświadczeń, żeby zastosować je w nowych sytuacjach i nieznanych wyzwaniach.
Przykładowy program rozwijający cechy przywódcze w zespołach mógłby opierać się na następujących narzędziach:
- Kreatywność – Siła założeń, czyli ćwiczenie odrzucania ograniczających założeń
- Myślenie strategiczne – Strike Fighter, czyli jak spojrzeć na swoje cele przez pryzmat strategicznych celów organizacji
- Myślenie systemowe – Webmaster, czyli trening widzenia całości
- Odczuwanie komfortu w sytuacjach niejasnych – Po omacku, czyli jak zrealizować trudne zadanie zespołowe nie widząc się nawzajem
- Praca w zespole – Team Balance, czyli jak doskonalić działanie zespołowe, radzić sobie z presją czasu i osiągać nieprzeciętne wyniki.
*badanie Center for Creative Leadership 2011
Jagoda Gandziarowska-Ziołecka